IRIS (48) GROEIDE OP ALS KOPP-KIND: ‘IK MOEST WEGBEWEGEN VAN DE DYNAMIEK MET MIJN OUDERS’
INTERVIEW
17.07.2022 | 09:00 UUR | JUJUBE ZEGUERS
Iris Verhoeven (48) is traumatherapeut en KOPP-kind. Dat staat voor Kind van Ouder(s) met Psychische Problemen. Onder haar LinkedIn-post over de moeizame band met haar moeder krijgt ze veel herkenning.
“Er zijn heel veel kinderen die opgroeien in een gezin waar ongewild de dynamiek bestaat dat kinderen beschikbaar zijn voor hun ouders, in plaats van andersom. Dat werkt door in hun volwassen leven”, legt Verhoeven uit aan LINDA.nl.
KOPP-KIND
KOPP-/KOV-kinderen (Kind van Ouder met een Verslaving) voelen zich vaak eenzaam, ook als volwassene. Hun ouders waren (emotioneel) niet aanwezig, en het voelt alsof ze de enige zijn in deze situatie, zo legt de traumatherapeut uit. “Jonge kinderen zijn supergevoelig omdat ze met al hun zintuigen waarnemen. Ze ervaren dat er geen ruimte is om hun behoeftes met hun ouders te delen, want papa en mama hebben het al moeilijk genoeg met zichzelf. Daardoor leer je al op jonge leeftijd: ik doe er niet toe.”
Als therapeut begeleidt Verhoeven volwassenen die zijn opgegroeid bij ouders met psychische problemen of een verslaving, en nu tegen allerlei problemen aanlopen. Dat kan zich uiten in neerslachtigheid, het gevoel dat ze hun eigen leven niet kunnen vormgeven en een laag zelfbeeld. Maar het is eigenlijk allemaal trauma dat zich manifesteert. “Ik werk aan de ene kant inzichtgevend en aan de andere kant ervaringsgericht.”
In haar werk als therapeut laat Verhoeven cliënten vooral naar hun lijf luisteren. “Je brein kan je heel goed voor de gek houden, maar je lichaam liegt niet. Ik begeleid mensen zodat ze leren waarnemen hoe ze zich voelen in het contact met hun ouders. En cliënten leren hoe ze op die momenten van stress zichzelf tot rust kunnen brengen.”
JEUGD
Zelf is de therapeute ook ervaringsdeskundige. “Bij mij thuis gebeurde het allemaal achter de voordeur”, zo vertelt Verhoeven. Inmiddels is de vader van Verhoeven overleden. Lange tijd had ze geen goede relatie met hem. “Ik kon eigenlijk niet voldoen aan het beeld dat hij had over hoe een kind moest zijn. Vanuit zijn eigen trauma werd hij emotioneel gewelddadig naar mij. Mijn moeder beschermde mij daar niet tegen.” Anderhalf jaar voor zijn overlijden verandert de dynamiek. “Ik heb mijn grenzen aangegeven, ik wilde het zo niet langer.” Het is een kantelpunt voor hun relatie. “Er ontstond nieuw en helend contact”.
LOYALITEIT
Voor Verhoeven en andere KOPP-kinderen is het kenmerkend om constant in een loyaliteitsconflict te zitten. Vaak ontstaat er schuldgevoel, schaamte of angst als het kind – en inmiddels de volwassene – voor zichzelf kiest in plaats van de behoefte van de ouder. “Maar dat ik me schuldig voel betekent ook dat ik mijn eigen beweging volg”, legt de ervaringsdeskundige uit. “Ik luister naar mezelf, maar daarvoor moet ik wel wegbewegen van het zorgen voor mijn ouders”.
Als therapeut vindt Verhoeven het dan ook belangrijk dat haar cliënten hun overlevingsstrategie leren herkennen die is ontstaan in zo’n onveilige thuissituatie. “Je groeit op in veel stress en dat doet iets met je lijf en zenuwstelsel.” Voor jezelf en je mentale en fysieke gezondheid is het van belang om met het trauma aan de slag te gaan. Verhoeven realiseert zich welke dilemma’s dat met zich mee kan brengen. “Kies je voor jezelf of blijf je doorgaan in dezelfde dynamiek met je ouders? Veel KOPP-kinderen dealen met de vraag: als ik dit voor mezelf doe kan ik dat dan wel maken naar mijn ouders? In hoeverre doe je jezelf geweld aan als je je blijft aanpassen?”
“Ga je eigen weg, wat meer los van het patroon waarbij je als kind voor je ouders zorgt, zodat je meer en meer de regie krijgt over je eigen leven”, drukt de therapeute mede KOPP- en KOV-kinderen op het hart. Het is een ingewikkeld proces weet Verhoeven ook uit eigen ervaring. “Er komt vrijheid, maar je betaalt er ook een prijs voor. Je komt ongemakkelijke gevoelens tegen.” Ze wil vooral iedereen met een vergelijkbare situatie een hart onder de riem steken. “Je mag jezelf toestemming geven om voor jezelf te kiezen, niemand anders gaat dat voor je doen”.
Lees hieronder de LinkedIn-post van Iris Verhoeven van praktijk De Helende Weg.
Ik ben een KOPP volwassene. 52 jaar, 2 kinderen, 2 zussen en een man die 2 ouders heeft die psychiatrisch zijn en nog leven. Mijn vader had een bi-polaire stoornis en overleed 14 jaar geleden na een depressie van 2 jaar. De manische periodes waren het heftigst, maar achteraf moesten we er om lachen. Mijn moeder niet; zij schaamde zich dood voor hem en wilde van hem scheiden. Wij hebben geen trauma opgelopen door mijn lieve bi-polaire vader. Recentelijk heb ik afscheid genomen van mij moeder. Nu 82 jaar oud. Het is genoeg geeeest. Afstand is beter. Zij raakte getraumatiseerd door hem en moesten haar meer opvangen dan mijn vader. Zij accepteerde geen hulp, hij wel. Mijn man heeft een pedoseksuele vader en een psychiatrisch en suïcidale moeder. Hij heeft in de afgelooen 5 jaar 2 keer gebroken met deze verwekkers. Meer zijn ze namelijk niet geweest voor hem. Na 45 jaar is hij nu de brokstukken aan het oprapen en heeft hij een coach die hem emotioneel analfabeet noemt. Zeer confronterend, want de zedenpolitie, Veilig Thuis, huisarts, centrum seksueel geweld, GGZ Altrecht of welke instantie dan ook, kijken weg. Zij kunnen of willen niet helpen en beloven van alles, maar doen helemaal niets nog behalve melden in hun mooie systemen. Niemand zal een KOPP volwassene helpen. Wij hebben het ook gewoon alleen moeten doen, maar we werden wel altijd serieus genomen door de instanties door die ene huisarts die het wel begreep. Of die ene arts of psychiater die ons als kinderen wel steunde. Mijn moeder gaf nooit thuis, maar wij omarmden alles wat mijn vader kon helpen. Nu pas kan ik breken met mijn moeder waar ik zoveel van houd. Zij maakte van ons KOPP kinderen en dat hebben we gewoon geweigerd. Zij erkende nooit haar eigen trauma’s.